Vasten is geen vakantie

Elk jaar rond de ramadan ontstaat er koudwatervrees op de Nederlandse werkvloer. Werkgevers en leidinggevenden lopen op eieren. Ze durven geen grenzen te stellen aan statushouders die vasten, uit angst om ongevoelig of zelfs discriminerend over te komen. Het gevolg is vaak onnodig ziekteverzuim, verminderde productie en scheve gezichten bij de rest van het team.

Het is tijd voor een reality check. Respect voor religie en het naleven van een arbeidscontract kunnen prima hand in hand gaan. Sterker nog: wie de ramadan gebruikt als vrijbrief om niet te presteren, doet afbreuk aan de integratie.

De mythe van de rustmodus

In Nederland heerst het beeld dat het leven tijdens de ramadan stilstaat. Niets is minder waar, vertellen ervaringsdeskundigen Roua Aljanabi, Hoseb Assadour en Boghos Tekeyan van Vluchteling Aanzet. Zij groeiden op in het Midden-Oosten en weten hoe het er daar aan toe gaat. “Wij hebben nooit geleerd dat het leven stil moet staan”, zegt Roua. “Vasten is een ritueel tussen jou en God. Het heeft niets te maken met je verantwoordelijkheid voor je werk of je familie.”

Roua Aljanabi: “Vasten is een ritueel tussen jou en God. Het heeft niets te maken met je verantwoordelijkheid voor je werk of je familie.”

Bouwplaats draait door in Syrië

In landen als Syrië draaien ziekenhuizen en bouwplaatsen gewoon door. Wie als dagloner niet werkt, krijgt simpelweg niet betaald. Boghos ziet een opvallend verschil: “In Turkije of Syrië wordt tijdens de ramadan hard gewerkt. Waarom zitten deze mensen in Nederland dan in de rustmodus? Dat komt omdat ze hier vanaf het begin door instanties zijn aangeleerd dat ze tijdens deze maand niets hoeven te doen.”

Vermoeidheid is een keuze

Een veelgehoord argument is dat werknemers te zwak zijn om te werken. Volgens de experts is dat vaak een kwestie van cultuurmisbruik. Natuurlijk is het lichaam de eerste twee dagen aan het schakelen, maar daarna went het aan het nieuwe ritme.

De vermoeidheid die werkgevers overdag zien, heeft vaak een andere oorzaak dan het gebrek aan voedsel. De nachtelijke gezelligheid, uitgebreide maaltijden na zonsondergang en laat tv-kijken zorgen voor een slaaptekort. Dat is een persoonlijke keuze, geen religieuze verplichting. Het is vergelijkbaar met een werknemer die tijdens carnaval doorzakt en de volgende ochtend op de werkvloer verschijnt. Je hebt de vrijheid om te feesten, maar de plicht om je werk te doen blijft staan.

Gelijkheid op de werkvloer

Artikel 1 van de Grondwet is helder: iedereen is gelijk. Dat betekent ook dat iedereen gelijkwaardig behandeld moet worden. Het is niet rechtvaardig tegenover een christelijke of boeddhistische collega als een moslim privileges krijgt die ten koste gaan van de gezamenlijke productie.

Hoseb stelt het scherp: “Je hebt pas een succesvolle ramadan als je kunt vasten in combinatie met wat er van je wordt verwacht. Je ontwikkelt dan niet alleen jezelf, maar ook de maatschappij.” Te veel meegaandheid van werkgevers werkt averechts. Het zorgt voor een uitzonderingspositie die de afstand tot de rest van het team alleen maar vergroot.

Hoseb Assadour (rechts op de foto): “Als je het echt niet aan kunt, moet je reguliere vakantiedagen opnemen.”

Praktische handvatten voor werkgevers

Hoe ga je hier als werkgever mee om zonder in conflicten te belanden?

  • Plan ruim van tevoren. Boghos adviseert om niet te wachten tot de ramadan begint. “Indien je een hoog percentage moslims in dienst hebt, moet je ruim van tevoren de ruimte zoeken voor het gesprek. Plan de werkzaamheden en de tijden tijdig in met je personeel.”
  • Maak afspraken op teamniveau. Volgens Boghos werkt het beter als het team onderling afspraken maakt. Dit voorkomt irritaties over een ongelijke werkdruk en zorgt voor sociale controle binnen de groep.
  • Toon interesse, geen medelijden. Nieuwsgierigheid wordt gewaardeerd, maar voorkom blunders. Vragen of iemand ‘zelfs geen water’ mag drinken getuigt van een gebrek aan basiskennis.
  • Bied functionele flexibiliteit. Als de bedrijfsvoering het toelaat, kun je schuiven met pauzes. Werknemers die niet eten, hebben genoeg aan tien minuten rust in plaats van een half uur. Gebruik die gewonnen tijd om eerder naar huis te gaan of later te beginnen.
  • Accepteer geen onterecht verzuim. Daalt de kwaliteit of productie? Spreek de werknemer daar direct op aan. “Als je het echt niet aan kunt, moet je reguliere vakantiedagen opnemen”, aldus Hoseb.

Boghos Tekeyan: “Plan ruim van tevoren, maak afspraken met je team. Dan hoeft de ramadan geen enkel probleem te zijn.”

Duidelijk zijn

Een arbeidscontract is leidend, ook tijdens de ramadan. Door duidelijk te zijn, bied je statushouders de kans om volwaardig mee te draaien in de Nederlandse maatschappij. Vluchteling aan Zet ondersteunt werkgevers en gemeenten om deze cultuurverschillen te overbruggen met realisme en wederzijds respect.

Voor werkgevers is er een Arabische vertaling van deze richtlijnen beschikbaar om te delen met werknemers. Vraag aan via onderstaand formulier.

Contacteer ons

Vrijblijvend kennismaken met Vluchteling aan Zet?
Vul het formulier in en we nemen contact met u op.

Translate »