De cultuurshock van de arbeidsmarkt: waarom bescheidenheid een drempel is
24 statushouders zitten in een kring voor de laatste dag van de MAP-training: een pitch bij de gemeente MER. Voor sommigen van hen was het tot voor kort onmogelijk om hun eigen naam te schrijven. Vandaag doen ze iets wat voor velen nog moeilijker is: een elevator pitch houden voor een groep onbekenden. Wat begint als zichtbare onzekerheid, groeit uit tot een moment van collectieve moed.
De Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) is voor veel nieuwkomers het spannendste onderdeel van hun inburgering. Het vraagt hen om iets te doen wat in veel culturen ongebruikelijk is: jezelf verkopen.
Opscheppen of kansen pakken?
In het Midden-Oosten wordt praten over je eigen prestaties vaak gezien als ongepaste trots. “In Nederland is dit juist de sleutel tot nieuwe kansen,” legt jobcoach Roua Aljanabi uit tijdens de sessie. Het is een cultuurshock die kandidaten moeten overwinnen voordat ze hun competenties hardop durven te benoemen.
Deze middag zetten ze die stap. Sommige deelnemers gebruiken AI om hun eerste zinnen te formuleren. Een slimme zet, beamen de klantmanagers van gemeente MER die als publiek bij de pitch aanwezig zijn. Toch houdt trainer Hoseb Assadour deelnemers scherp. “Gebruik je eigen woorden,” drukt hij hen op het hart. “Bij een bedrijf heb je geen telefoon bij de hand. Je moet daar zelfvertrouwen uitstralen.”

De kracht van directe feedback
De resultaten zijn ernaar. 24 pitches, twaalf unieke verhalen. Paul van Riesen, directeur en mede-oprichter van Vluchteling aan Zet, ziet de groei van dichtbij: “Iedereen doet het op zijn eigen manier. Niets is goed of fout, zolang je kort vertelt wie je bent, wat je kunt, wat je voor een werkgever kunt betekenen en waar je naar op zoek bent.”
Alle kandidaten hadden hun pitch vooraf voorbereid, zoals de MAP-opleiding voorschrijft. Ze stonden te popelen om hem te geven, hoewel soms met zichtbare zenuwen. Feedback werd gegeven op inhoud, presentatie én verbinding. Wat opviel: deelnemers begonnen elkaar tijdens de dag te helpen. Ze gaven concrete tips, moedigden elkaar aan om het opnieuw te doen, en deden hun pitch nog een keer. De reactie daarna was helder: bij velen zou een werkgever wél zijn getriggerd om een vervolggesprek in te plannen.

Op de opmerking “je hebt je uitstekend verkocht” reageerden kandidaten met een mengeling van trots en schroom. Het is het spanningsveld tussen jezelf presenteren en jezelf niet te veel op de voorgrond plaatsen. Maar de boodschap was geland: wie zijn eigen kwaliteiten niet kent en niet durft te benoemen, mist kansen op de arbeidsmarkt. Dat zeiden de deelnemers zelf aan het einde van de dag.
Klantmanagers Lisanne Beijer en Maud Luijten zagen niet alleen de taalontwikkeling, maar vooral de bereidheid om te groeien. In de afsluitende feedbackronde bleek hoe snel de groep leert. In Nederland is kritiek een teken van respect. Het betekent dat je de ander serieus genoeg neemt om hem te helpen verbeteren. De kandidaten namen de tips ter harte.

De weg naar eigen regie
De training eindigt met een nuchter advies van het team. Integratie stopt niet na de workshop; groei zit in de herhaling. “Luister ’s ochtends naar het nieuws en sluit je dag af in het Nederlands,” geven Roua en Hoseb mee. “Het is de enige weg naar een zelfstandig bestaan zonder uitkering.”
Voor deze 24 kandidaten is de eerste stap naar de arbeidsmarkt gezet. Ze vonden hun stem, letterlijk en figuurlijk. Binnen 14 dagen start de eerste kandidaat bij een werkgever via Vluchteling aan Zet.